Gehienei «Carnestolendas» hitza ezezaguna egingo zaizue ziurrenik, eta ez zenuten bizitza osoan entzungo. Hala ere, duela hamarkada batzuk arte, Aiaraldea, Enkarterri eta inguruko inauterietako ospakizun tradizional bati buruzko ohiko hitza zen, besteak beste. «Carnestolendas» deiturikoak Garizumaren aurreko hiru egunak izaten dira. Garizuma, liturgia katolikoaren egutegian Errautsezko Asteazkenean hasi eta Ostegun Santuan amaitzen da. XVII. mendetik aurrera hitz hori Artziniegako udal artxiboan ageri da.

 

Gure zaharrenek kontatzen dute nola garai hartan eskolako haurrak etxez etxe saskiekin abesten joaten ziren eta, hau bai kontu bitxia, baita oilar beltz batekin ere. Eta segidako hau bezalako abestiak abesten zituzten:

Ya han venido las carnestolendas

señoras mujeres a lo que se estila

que los niños que andan a la escuela

recojan forrajes para su comida.

Si no saben lo que son forrajes

se lo explicaremos con gran armonía

longanizas, chorizos y huevos

y otras zaranjadas que en la casa había.

Este gallo escarbador de cebada y trigo ajeno

nos lo ha mandado matar la señora tabernera

porque escarba las cebollas y otras plantas de la huerta.

Y aquí has de morir traidor por los niños de la escuela

Edo honako hau bezalakoak:

Ya vienen las carnestolendas

señoras mujeres y lo que se estilan

los niños de la escuela

recogen forrajes para sus comidas

longanizas,chorizos y huevos

y otras muchas cosas que en la casa había.

Caminamos para Francia, de Francia para Toledo

en medio del camino el gallo se pone enfermo

este gallo tiene… que se nos viene muriendo…

Baita honelakoak ere:

Este Gallo escorbador de trigo cebada y avena

me lo ha mandado matar la señora tabernera.

Señor si usted va a cortar chorizo, no se corte usted los dedos

corte un poco más arriba, somos muchos compañeros….

 

Kantatu ondoren, fraideek prestatutako arroza oilaskoarekin jatera joaten ziren eskolara...

 

Artziniegako Udaletik iaz berreskuratu nahi izan genuen oilar beltz horren figura, abestien onerako protagonista, baina alderdi txar batekin, amaiera tragikoa izango zuelako... Enkarterrin eta Ezkerraldean, oilar beltz bat eramateko ohitura aurkitzen dugu, haurren koplen motibo nagusia. Azken ekintzak oilarra hiltzea eta askaria egitea izaten ziren beti, data haietako haragizko gosearen errepresioarekin lotutako analogia.

Gauzak horrela, iaz oilar beltz horren irudia berreskuratu nahi izan genuen gure Inauterietarako, eta artisau moduan egin genuen, "Carnesto" izenez bataiatu genuen figura atsegin bat gizartean aurkeztuz, azkenean Inauterietako Asteartean sutan erreta amaitu zuen oilar beltza. Aurten bultzada bat eman nahi izan diogu figura horri, guztion artean gurea bihurtzeko. Hori dela eta, aurten "Carnesto" berriro aurkeztuko da, baina errautsetatik berpiztuta, eta oraingoan geratzeko. Antzina bezala paseatuko dute, eta Inauterietako Asteartean erreketa ikusiko du, bai, baina ez berea, baizik eta neguaren amaierarekin batera atzean utzi nahi ditugun pentsamendu, gertaera eta beldurrena, norberak, idatziz, bertan erretzeko utziko dituenak. Suaren eta gure tradizioaren parte den oilar beltz horren inguruko azken ikuskizuna izango da.

 

Espero dugu programatutako ikuskizuna gustatzea, iraganeko gaitz guztiei agur esatea eta "Carnesto" ri ongi etorria ematea, ez baitu gure urdailean amaituko, horren ordez, hemendik aurrera gutako bat gehiago izango da.